Ile pociąg musi mieć opóźnienia, żeby dostać odszkodowanie?

Jedno opóźnienie, a nie „ile razy” – kluczowa zasada odszkodowań kolejowych

Wbrew obiegowej opinii, prawo do odszkodowania za opóźniony pociąg nie zależy od liczby opóźnień. Nie ma znaczenia, czy Twój pociąg spóźnia się pierwszy raz w życiu, czy dziesiąty w tym miesiącu. Liczy się wyłącznie czas opóźnienia w miejscu docelowym wskazanym na bilecie.

Jeśli pociąg dojedzie do stacji końcowej z opóźnieniem przekraczającym określony próg czasowy, pasażer nabywa prawo do rekompensaty finansowej. To podejście wynika bezpośrednio z przepisów unijnych i obowiązuje wszystkich przewoźników kolejowych działających w UE.

Ile minut opóźnienia daje prawo do odszkodowania?

Progi są jasne i jednolite w całej Unii Europejskiej:

• 60–119 minut opóźnienia – przysługuje zwrot 25% ceny biletu,
• 120 minut i więcej – przysługuje zwrot 50% ceny biletu.

Nie ma znaczenia, czy bilet kosztował 19 zł czy 199 zł – procent liczony jest zawsze od realnie zapłaconej kwoty. Odszkodowanie dotyczy zarówno biletów jednorazowych, jak i okresowych (w tym przypadku liczonych proporcjonalnie).

Opóźnienie liczy się na końcu trasy, nie po drodze

To jeden z najczęstszych punktów nieporozumień. Jeśli pociąg był opóźniony 40 minut w połowie trasy, ale dojechał punktualnie do stacji końcowej, odszkodowanie nie przysługuje.

Analogicznie – nawet jeśli opóźnienie narastało stopniowo, liczy się wyłącznie czas przyjazdu do miejsca docelowego wskazanego na bilecie. System jest prosty i zero-jedynkowy: albo próg został przekroczony, albo nie.

A co z przesiadkami i biletami łączonymi?

Jeżeli podróż odbywa się na jednym bilecie obejmującym całą trasę, w tym przesiadki, opóźnienie liczone jest względem końcowej stacji całej podróży. Nawet jeśli spóźnił się tylko pierwszy pociąg, a przez to straciłeś przesiadkę, masz pełne prawo do odszkodowania.

Inaczej wygląda sytuacja przy osobnych biletach kupionych niezależnie. Wówczas każdy odcinek traktowany jest oddzielnie, co często uniemożliwia uzyskanie rekompensaty. Z perspektywy pasażera bardziej opłaca się więc kupować bilety łączone.

Kiedy przewoźnik może odmówić wypłaty?

Prawo przewiduje wyjątki, ale jest ich niewiele. Przewoźnik może odmówić wypłaty odszkodowania, jeśli opóźnienie wynikało z:

• ekstremalnych warunków pogodowych (np. huragan, powódź),
• działań osób trzecich (np. sabotaż, wtargnięcie na tory),
• nadzwyczajnych zdarzeń, których nie dało się uniknąć.

Co istotne, usterki techniczne, awarie taboru czy braki kadrowe nie są uznawane za okoliczności nadzwyczajne. W takich przypadkach odszkodowanie należy się pasażerowi.

Jak złożyć wniosek o odszkodowanie?

Procedura jest stosunkowo prosta, choć bywa czasochłonna. W większości przypadków należy:

1. wypełnić formularz reklamacyjny przewoźnika (online lub papierowo),
2. dołączyć kopię biletu lub potwierdzenie zakupu,
3. wskazać numer konta lub formę zwrotu.

Przewoźnik ma co do zasady 30 dni na rozpatrzenie wniosku. Odszkodowanie może zostać wypłacone gotówką, przelewem lub w formie vouchera – ale tylko wtedy, gdy pasażer wyrazi na to zgodę.

Czy niska cena biletu ma znaczenie?

Tak, ale tylko pośrednio. Wielu przewoźników nie wypłaca odszkodowań, których wartość nie przekracza 4 euro. Oznacza to, że przy bardzo tanich biletach (np. promocyjnych) nawet 25% czy 50% zwrotu może nie osiągnąć minimalnego progu.

Nie jest to obejście prawa, lecz mechanizm dopuszczony przez unijne regulacje. W praktyce oznacza to, że im tańszy bilet, tym mniejsza realna szansa na wypłatę.

Podsumowanie: nie „ile razy”, tylko „ile minut”

Odpowiadając wprost na tytułowe pytanie: pociąg nie musi mieć wielu opóźnień. Wystarczy jedno, pod warunkiem że wynosi co najmniej 60 minut na stacji końcowej.

Znajomość tych zasad pozwala realnie odzyskać część pieniędzy i podejmować bardziej świadome decyzje zakupowe. W transporcie kolejowym, podobnie jak w podróżach lotniczych, to wiedza jest najlepszym zabezpieczeniem interesów pasażera.